Category Archives: Somali News

Akhriso: Warqad codsi ah oo Madaxweyne Farmaajo u diray Guddoonka Labada Aqal

Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed C/llaahi Farmaajo ayaa warqado u diray Guddoonka labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka ah ee Soomaaliya, kaasoo uu kaga codsanayo qabashada kulan deg deg ah oo wadajir la isugu yeero Xildhibaanada Labada Aqal.

 

Madaxweyne Farmaajo ayaa ka dalbaday Guddoonka labada Aqal in maalinta Sabtida oo ku beegan 21 bisha October la isugu yeero xubnaha labada Aqal, si uu khudbad ku aadan xaalada dalka ugu jeediyo.

 

Madaxweynaha ayaa la filayaa inuu jeediyo khudbad dheer oo uu uga hadlayo xaalada dalka, isagoo ku iclaamin doono xaalad dagaal oo  looga saarayo Al-Shabaab.

 

Bogga Jowhar.com ayaa heshay nuqul ka mid ah warqad ku taariikheysan 19 October oo maanta ku beegan oo uu Madaxweynuhu u diray Guddoomiyaha Golaha Aqalka sare Cabdi Xaashi Cabdullaahi

 

Halkan hoose ka akhriso:-

XOG: Turkiga Oo Kumanaan Askari Keenaya Muqdisho Iyo Qorshe Soomaalida Qanciya Oo Laga Leeyahay

dowladda Turkiga ay hadda dooneyso in magaalada Muqdisho ay keento 15 kun oo askari, kuwaasi oo ah kuwa u tababaran la dagaalanka argagaxisada.

Madaxweyne Ordugan ayaa go’aansaday in ciidamadan la keeno Muqdisho kadib qaraxii ka dhacay 14-kii bishan Isgoyska Zoobe ee magaalada Muqdisho.

Ciidamadan ayaa loogu talogalay sida aan ogaannay iney caawiyaan dowladda Soomaaliya, waxay Al-shabaab ka sifeyn doonaan marka hore gobollada Banaadir, Sh/hoose iyo Sh/dhexe.

Sidoo kale waxaa la keeni doonaa markii howlgalkaasi la xaqiijiyo tiro kale oo ciidamo ah, waxaana ay weerar ku qaadi doonaan gobollada kale ee Al-shabaab ku sugan yihiin.

Kaliya ciidamo lama soo dirayo ee waxaa la socda diyaarado dagaal waa sidaan xogta ku helnay, iyadoo Turkiga uu doonayo in Soomaaliya ay gasho ibsedallo degdeg ah.

Imaaraadka Carabta oo qaaday Talaabado ay ku taageereyso dadka wax ku noqday Qaraxii Soobe

Imaaraadka Carabta (UAE) ayaa Arbacadii shaaca ka qaaday in ay daweyn doonaan 100 qof oo ka mid ah dadkii ku dhaawacmay Qaraxii ismiidaaminta ahaa ee ka dhacay 14-kii bishan ka dhacay Isgoyska Zoobe ee magaalada Muqdisho.

Wakaaladda Wararka ee Imaaraadka (WAM) ayaa warisay in Imaaraadka Carabta uu gargaar caafimaad u soo diray Ibitaalada Soomaaliya, gaar ahaan kuwa Muqdisho, si loogu daweeyo dadkii musiibada ay qabsatay.

Sidoo kale Wakaaladda (WAM) ayaa sheegtay in Hay’adda Bisha Cas qeybta Imaaraadka ay bilowday in ay qorsheyso in si deg deg ah loo wareejiyo dadka dhaawaca ah ee loo soo qaaday dalalka deriska ah sida Kenya,kuwaasi oo u baahan gargaar dhab ah.

Imaaraadka ayaa sidoo kale sheegay in uu bixin doono daryeel dhamaystiran 300 caruur oo agoon ah oo qoysaskooda lagu waayay lixdii bilood ee ugu dambeysay Qaraxyadii ka dhacay Muqdisho.

Tallaabadani waa muujin dhab ah oo ah muhiimada ay u leedahay dadka reer Imaaraadka xaalada hada jirta ee Soomaalida, iyo dadaalkooda ah in ay in ay ka baxaan colaadaha daashaday.” (WAM) ayaa sidaasi tiri.

Baarlamaanka oo ku dhegan Laamaha Amaanka & Dhacdadii Soobe oo Su’aalo la iska Weydiinayo

Guddiyada Joogtada ee xildhibaanada Golaha Shacabka ayaa saakay lagu wadaa in kulan Su’aalo lagu weydiinayo masuuliyiinta Laamaha Ammaanka dalka ay kula qaataan xarunta Villa Hargeysa ee Magaalada Muqdisho.

Waxaana Laamaha Ammaanka wax laga weydiin doonaa qaraxii 14 kii bishan ka dhacay Isgoyska Zoobe ee Degmada Hodan, kaasi oo ay ku dhinteen, kuna dhaawacmeen dad fara badan oo shacab ahaa.

Xildhibaan Sidiiq Warfaa Xoghayaha Guddiga Joogatada Difaaca Baarlamaanka ayaa sheegay in maanta qorshuhu yahay in ay kulan la yeeshaan Laamaha Ammaanka, si wax badan looga ogaado Qaraxii dhawaan ka dhacay Isgoyska Zoobe ee Magaalada Muqdisho.

Waxaana uu shaaca ka qaaday in kulankaasi waxyaabihii ka soo baxa ay la wadaagi doonaan shacabka Soomaaliyeed.

Dowladda Soomaaliya ayaa weli wada baaritaano dheeri ah oo ku aadan mashaqadii ka dhacday Isgoyska Zoobe, iyadoona Laamaha Ammaanka looga fadhiyo soo bandhigida Natiijada ka soo baxday baaritaanadaasi.

Kacdoonka Shacabka ee ka dhashay Qaraxii Zoobe ma sii socon doonaa?

Maxamed Caalim oo ah aqoon yahaan ka Faalooda Arimaha Soomaaliya ayaa ka hadlay Kacdoonka ka dhanka ah Al-Shabaab ee ka socda magaalada Muqdisho iyo qeybo kale oo ka mid ah gobalada Soomaaliya.

Caalim ayaa sheegay in kacdoonkaan uu yahay mid muujinaya Carada ka dhalatay Qaraxii ka dhacay Isgoyska Zoobe 14-kii Bishaan iyo dhibaatooyin kale oo Al-Shabaab waqtiyo is xig xigay ay ka geesteen magaalada Muqdisho iyo meelo kale oo ka mid ah Soomaaliya.

Shacabka ayuu sheegay in ay dulqaadan waayeen kadibna ay soo banaan baxeyn taasina ay muujineyso in Mustaqbalka Al-Shabaab uu mugdi sii galayo balse loo baahan yahay in Dowladda Soomaaliya ay ka faa’ideysato Kacdoonka Shacabka.

Xog lama filaan ah oo kasoo baxeysa Waxyaabihii saarnaa gaarigii loo adeegsaday qaraxii Zoobe

Warar dheeraad ah ayaa waxa uu kasoo baxayaa weerar argagixiso oo maalmo un ka hor ka dhacay Isgooyska Zoobe ee magaalada Muqdisho.

Weerarka oo loo adeegsaday gaari nooca loo yaqaan TM, ayaa waxaa la xaqiijiyay in laga soo buuxiyay kiimiko halis ah oo horay loogu haligay umado badan.

Qaraxa ayaa la sheegay in lagu daray kiimikada Nugleeyrka oo la rumeysan yahay inay galis galisay nolosha malaayiin shacaba oo ku nool dalalka Syria iyo Ciraaq.

Mid kamid ah Saraakiisha reer galbeedka ee ku sugan magaalada Muqdisho, isla markaana baaray waxyaabaha loo adeegsaday Qaraxa ayaa sheegay in kiimikada loo adeegsaday Qaraxa ay kamid aheyd Nugleeyrka, waxa uuna tilmaamay in sidoo kale loo adeegsaday sun kale oo la dagaalanta nolosha.

Waxa uu tilmaamay in kiimikadaas lagu cabeeyay baco gaara oo loogu tallo galay, isla markaana leysku xiray iyadoo loo adeegsaday Qaraxa.

Sidoo kale, Sargaal ka tirsan ciidamada AMISOM oo ku takhasusay kiimikada, laguna magacabo Col. Teeri Yuwanga ayaa sheegay in kiimikada loo adeegsaday Qaraxa ay qeyb ka tahay nuucyada dhalisa ololka iyo kuwa nabadguurka.

Waxa uu tilmaamay in baaritaan fog ay u baahan tahay kiiska Qaraxa, waxa uun Col. Teeri Yuwanga cadeeyay in Qaraxaasi uu ka halis badnaa Qaraxyadii horay uga dhacay Somalia.

Sidoo kale, waxa uu Col. Teeri Yuwanga carab dhabay in diyaarinta Qaraxaasi uu qaatay ugu yaraan laba asbuuc, maadaama uu yiri kiimikada ay halis badan tahay.

Si kastaba ha ahaatee, Dowlada Federaalka ayaa xaqiijisey in 276 qof ay u geeriyooden qaraxii 14ka October 2017 ka dhacay isgoyska Zope ee KM5 ee magaalada Muqdisho, dhaawacana ilaa 300 oo isbitaalada magaalada la kala geeyey.

Madaxweyne Farmaajo ”qof walba oo soomaali ah waa in uu qoriga qaato ”hadal dheer

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Maxamed (Farmaajo) ayaa sheegay in la sameynayo Ciidanka Difaaca dadweynaha, qofwalba oo Soomaali ahna looga baahan yahay in qori uu qaato, si Shabaab loola dagaalamo.

Wuxuu sheegay Madaxweynaha Soomaaliya inta Shabaab ay dalka joogaan inaan xor la aheyn, lana doonayo in hal meel looga soo wada jeesto, isaga oo sidoo kale sheegay Shabaab in dalkan aysan u heyn nolol.

Farmaajo ayaa sheegay Barnaamijkan cusub Dowladda in ay ugu tala gashay 14 Milyan, oo lagu bilaabayo, wuxuuna tilmaamay in la sameynayo xarumo lagu xareeyo ilmaha agoonta oo ay ugu horeeyaan kuwii waalididoontooda lagu dilay Qaraxii Zoobe.

“Ciidanka Difaaca waxaa kow ka ah shaqaalaha Soomaaliyeed, shaqaalaha rayidka, idinka shacabka Soomaaliyeed, qof walba waa in uu qeyb ka qaato difaaca dadweynaha, hadaynan is difaacin Shabaab haday soo galayaan.” Ayuu yiri Farmaajo.

Madaxweynaha ayaa mar kale yiri “AMISOM way mahadsan yihiin intii Askariga Afirkanka ah wadadnka u dhimanaya adiga maxaad sameyneysaa, adiga miyaa lagu difaacaa, maya maya anagaa is difaaceyna, Hooyooyinkeen iyo gabdhaheena waa inaan difaacanaa, halaisku diyaariyo difaaca dalka.”

Hadalkan ayuu ka sheegay Madaxweynaha Soomaaliya kadib khudbad uu ka jeediyay Banaanbixii ugu balaarnaa oo maanta ka dhacay magalada Muqdisho, gaar ahaan Garoonka kubadda Cagta ee Banaadir Stadium.

WARGALIN – DHAAWICII SUDAAN LA GEEYEY

Waxaa isoo gaadhayo farrimo badan oo cabasha ah, kuwo si guud loogu qoray baraha internetka, iyo kuwo si gaar ahaaneed la iigu soo qorayba, cabashadaas oo ku saabsan daryeel xumo ku qabsatay dadkii dhaawaca ahaa ee ay Dowladda Qatar gaysey dalka Sudaan. Waxaan u sheegayaa shacabka Soomaaliyeed meel kasta oo uu joogaba, in arintaas la xalliyey markii aan ka wada hadalney wasaaradda arrimaha dibadda ee dalka Qatar, farriin cadna ay iigu sheegtey in dadkaas si degdeg ah loogu qaybiyo isbitaalada khaaska ah kuwooda ugu fiican ee Magaalada Khartoum ku yaallo, iyada oo lala kaashanayo Dowladda Sudaan.

Wixii kharash ah oo ku baxana Amiirka Dowladda ayaa bixin doona.

Farriin taasna waxaan gaadhsiiyey dhankeyga, madaxtooyada Soomaaliya iyo Safiirkeena noo fadhiya dalka Sudaan, Danjire Maxamed Cabdullaahi Ugaas, Qatarna waxey gaadhsiiyey safiirkooda u fadhiyo Sudaan, labada safiirna waa la isku xidhay si ay arrinkan uga wada shaqeeyaan.

Caawa laga billaabana, labada safaaradood waxey guda galayaan howshaas fulinteeda.

Waxaanan rajaynayaa in ay sidaas ku xallisantey arrintani mabda’ahaan wixii farsamo kale oo uu daah ka yimaado waa gaarkeeda.

Safiirka Somalia Ee Qadar Omar Idris

Dag dag wasiirka amniga Somaliya ayaa sheegay in goor dhaw lasoo bandhigi doono dadkii…

Dag dag wasiirka amniga Somaliya ayaa sheegay in goor dhaw lasoo bandhigi doono dadkii kadanbeyey werarkii arxan darada ahaa ee kadhacay isgooyska soobe ee muqdisho 14 oct
Hadalkani ayaa waxa uu kahorjeediyay wasiirka amniga dad isku soobax sameynayeen oo ku sugnaa halka qaraxa uu kadhcay ee isgooyska soobo

 

Waxana dadka ay ahaayeen ku wa kaxun dhacdadii foosha xumeyd ee kadhacday muqdisho
Dhanka kale wasiir amniga ayaa ahaa mid asiga soo dhax galay shacabka uguna lab qaboojiyay dadkii halka isku soobaxa sameynaayay in ay goor dhaw soo bandhigi donaan naxariis lawayaasha kadanbeyay falkii waxuushnimada ahaa

Waxuuna intaa ku daray in uu ku faraxsan yahay in shacabka somaliyeed ay halmee ay kazoo jees taan iskana qabtaan dadka dhibateynaya
Waxana nahay hal qura mana dooneyno in mar

danbe shacab soomaliyeed la gumaado
Ciidamada amniga waxa ay u is taagsan yihiin habeen iyo maalin in ay kahortagaan dadka nabada aan u ogoleyn shacabka soomaliyeed waa sida halaka uu udhigay wasirka aminiga

AKHRISO: Shanta Su’aallood ee laga jawaabin Qaraxii Muqdisho & Xaqiiqooyinka la hayo

Qarixii weynaa ee dadka badan galaaftay, kaasoo casirkii Sabtidii ee 14-ka Oktoobar ka dhacay Isgoyska KM 5 ee magaalada Muqdisho, wuxuu sababay dhimashada 300 qof iyo dhaawaca ku dhowaad 400 oo kale.

Shanta su’aal ee soo socota ayaa qaraxaasi ku wareegsan, wuxuuna ahaa kii ugu weynaa ee abid ka dhaca Soomaaliya ayna ku dhintaan dad intaas la eg.

Shanta su’aal ee xasaasiga ah iyo jawaabahooda hoos ka akhriso:

1- Halkee Bar-tilmaameedku ahaa..?

Goobta ay wax ka dhaceen ee KM 5 kuma oolin Xarun Xero Ciidan ama saldhig milateri, waxaase aad ugu dhowaa xarunta Wasaaradda Arrimaha dibada oo dad badan aaminsan yihiin inuu bar-tilmaameedku ahaa, taasoo dad ku jiray dhaawacyo soo gareen.

Matt Bryden oo ah Khabiir ka faalooda Arrimaha Amniga Geeska Afrika ayaa yiri “Lama Hubo in KM5 uu ahaa Bartilmaameed loo qorsheeyay Weerarkan”.

Ilo dhinac ammaanka Gobolka ah oo codsaday inaan la magacaaabin ayaa rumaysan in Gaariga uu ka khaldamay Bartilmaameedkiisa. Iyadoo aragti kale ay sheegeyso in Gaariga weyn loogu talogalay qaraxa hore inuu fuliyo kan laabad ee la fashiliyayna uu qaraxa kadib qarax kale geysto.

Waxaa jira war sheegaya in goobta qaraxa ka dhacay ay taagneyd xilligaasi Booyad shidaal, taasoo keentay in qaraxa uu weynaado. inkastoo aan goobta laga helin burbur booyad, haddana waxaa xaqiiqo ah in goobta lagu iibin jiray shidaal, marka lagu daro gawaarida faraha badan ee wadadda isticmaaleysay waxay xaaladda ka dhaceen in qarixii uu noqdo mid faraha ja baxa, Hadiise booyada shidaalka jirto waxay ahayd wax nasiib darro isku soo beegmay oo qadar ahayd.

2- Maxaa Qaraxa loo adeegsaday..?

Waxaa Bamka loo adeegsaday Qaraxii Soope lagu qiyaasay 500 -2000 kgr (laba tan), kaasoo la mida Bamkii loo adeegsaday qarixii Safaaradda Maraykanka ee Nairobi 1998-dii, oo lagu dilay 213 Qof.

Khabiirka Matt Bryden ayaa sheegay in qaraxyaddii hore ee Muqdisho loo adeegan jiray Bam culeys 800 ilaa 1000 Kg, Qasaarahooduna ka yaqaan kii Sabtidii ka dhacay Km5 Mudisho, kaasoo guryo aad uga fog goobta qaraxa sababay inay dariirashadihii ka daataan.

Xogta laga ururiyay goobta qaraxa ka dhacay ayaa sheegeysa in Qaraxa uu ka koobnaa mid gacan ku sameys ah iyo waxyaabaha qarxa ee qalabka milateri, iyadoo Alshabaab aysan sameyn karin qarax sidaas u weyn iyadoo aan u adeegsan qarxiyeyaasha ay sameeyaan.

3- Hay’adaha Ammaanka

Qaraxan wuxuu dib u dhac ku yahay ciidamada ammaanka Soomaaliya, oo ku fashilmay inay ogaadaan, ama hor istaagaan qaraxan inuu ka dhaco meelaha ugu waaweyn ee furaha u ah caasimadda.

Alshabaab ayaa hore looga bartay inay dhex galaan ciidamada, kana gudbaan goobaha koontaroolada ah, iyagoo fulinaya weeraro noocan oo kale ah iyagoo dareyska ciidamada dowladda. Bam heerkiisu aad u weyn yahay oo la mida kii lagu qarxiyay km5 wuxuu u baahan yahay waqti, waana shaqo adag oo aan sahlaneyn.

Inkastoo ciidamada ammaanka ay isku dayeen inay celiyeen Gaariga ayaa haddana uu ka baxsaday bartii lagu celiyay ee isgoyska Banaadir, wuxuuna isagoo xawaare ku socda jiiray gawaari iyo Mootiyin fara badan intii aanu ku qarxin jidka u dhaxeeya xarunta bisha Cas ee Muqdisho iyo Hotelka Safari.

Waxaa muuqata inaan la baarin gaariga markii laga soo daayay koontaroolka Siinka dheer, halkaasoo uu damiintay Shaqsi Muqdisho degan oo la sheegay inuu u shaqeeyo mid ka mida shirkadaha waaweyn ee ganacsiga.

Arrintan ayaa la ogeyn in hay’adaha amniga ay wax ku qaadan doonaan iyo inkale, inkastoo qaraxyo waaweyn oo hore u dhacay aan looga faa’iideysan in lagu baajiyo kuwii ka dambeeyay.

4- Maxaa loo sheegan waayey Qaraxa..? 

Waxaa inta badan la isku raacsan yahay in Alshabaab ay ka dambeeyaan qaraxan ayna soo ku soo abaabuleen gobolka Shabeelada Hoose oo ah goobta lagu diyaariyo qaraxyada iyo is-miidaamiyeyaasha, waana kooxda kaliya oo khibrada iyo dad fuliya u heysata qaraxyadan oo kale.

Waxaa kaloo xusid mudan in Alshabaab ay qaraxyo hore oo dad shacab u badan galaaftay ay ka aamuseen, waxaana tusaale kuugu filan qaraxii Hotel Shaamow sanadkii 2009 oo lagu laayay arday qalin jebineysay iyo wasiiro.

Khabiiro Soomaali iyo ajnabi ah ayaa isku raacsan in Alshabaab ay tahay tan soo maleegtay qaraxan, iyadoo aanay wax kasoo qaad lahayn wararka ku eedeynaya qaraxa dalal iyo dhinacyo kale.

5- Qaraxa maxaa xiga..?

Jawaabtii ugu horeysay ee qaraxa aan hore loo arag waxay noqotay “caro” Soomaalida ayaa si weyn uga carootay, wuxuuna dhaliyay banaanbaxyo looga soo horjeedo Alshabaab ay ka dhacaan caasimdda Muqdisho iyo gobollada kale ee Soomaaliya.

Jawaabtii labaad ayaa noqotay midnimo Soomaalida oo dhan iyo dadka caalamka ay u midoobeen gargaarka dadka ku waxyeeloobay qaraxa, waxaa lagu baaqay isu soo baxyo lagu diidan yahay Alshabaab, laakiin waxaa laga digayaa in midnimadaasi laga faa’iideysan waayo ayna keeno in murugada iyo carada ka dhalatay qaraxan lagula jeesto dowladda Federaalka iyo waxqabad la’aanteeda dhinaca ammaanka.

Ka sokow midnimada iyo Soomaalinimda ka dhalatay falka Alshabaab ku laayeen boqolaalka qof, ma muuqato istiraatiijiyad iyo qorshe ay wado dowladda Federaalka, lamna maqal wax tallaabooyinn dhinaca ammaanka iyo ciidamada lagu hormarinayo.

Inkastoo Alshabaab hogaamiyeyaal badan duqeyn looga dilay oo uu ugu danbeeyay madaxii u qaabilsanaa Gobolka Banaadir, waxayna haddana sii wadaan inaysan u dhutin oo ay sii xoojiyaan ololaha ay uga horjeedaan dowladda Soomaaliya.

Mustaqbalkas siyaasadeed ee dowladda madaxweynaha Maxamed C/llaahi Farmaajo wuxuu ku xirnaan doona sida ay arrintan uga faa’iideysato ama ugu fashilanto.