Category Archives: English News

Baarlamaanka oo ku dhegan Laamaha Amaanka & Dhacdadii Soobe oo Su’aalo la iska Weydiinayo

Guddiyada Joogtada ee xildhibaanada Golaha Shacabka ayaa saakay lagu wadaa in kulan Su’aalo lagu weydiinayo masuuliyiinta Laamaha Ammaanka dalka ay kula qaataan xarunta Villa Hargeysa ee Magaalada Muqdisho.

Waxaana Laamaha Ammaanka wax laga weydiin doonaa qaraxii 14 kii bishan ka dhacay Isgoyska Zoobe ee Degmada Hodan, kaasi oo ay ku dhinteen, kuna dhaawacmeen dad fara badan oo shacab ahaa.

Xildhibaan Sidiiq Warfaa Xoghayaha Guddiga Joogatada Difaaca Baarlamaanka ayaa sheegay in maanta qorshuhu yahay in ay kulan la yeeshaan Laamaha Ammaanka, si wax badan looga ogaado Qaraxii dhawaan ka dhacay Isgoyska Zoobe ee Magaalada Muqdisho.

Waxaana uu shaaca ka qaaday in kulankaasi waxyaabihii ka soo baxa ay la wadaagi doonaan shacabka Soomaaliyeed.

Dowladda Soomaaliya ayaa weli wada baaritaano dheeri ah oo ku aadan mashaqadii ka dhacday Isgoyska Zoobe, iyadoona Laamaha Ammaanka looga fadhiyo soo bandhigida Natiijada ka soo baxday baaritaanadaasi.

DEG DEG: Maxaadan ogeyn oo ka socda Baydhabo, Garbahaarey, Dhuusamareeb & Gaalkacyo?

Waxaa maanta is isku mid ah uga socda Magaalooyinka Baydhabo,Garbahaarey,Dhuusamareeb iyo Gaalkacyo oo ay Maamulaan Maamulada kala ah Koofur Galbeed,Jubbaland,Ahlusunna iyo Galmudug Banaanbaxyo looga soo horjeedo Xasuuqii lagu laayay dadka Shacabka ah ee ka dhacay Magaalada Muqdisho 14-kii Bishaan.

Banaanbaxa ka dhacay Magaalooyinkaas waxaa ka qeyb galay Mas’uuliyiin kala duwan iyo Qeybaha kala gadisan Ee Bulshada ku nool Goobaha uu banaanbaxu ka dhacay.

Dhamaan dadka ka qeyb galay Banaanbaxa oo Madaxa ku soo Xirtay Calaamad gaduudan oo ay ku muujinayaan Dareenkooda ku aadan in ay ka xun yihiin Shacabkii lagu xasuuqay magaalada Muqdisho ayaa sheegay in loo midoobo sidii loola dagaalami lahaa Dadka ka soo horjeeda Nabadda Soomaaliya islamarkaana Nololsha u diidan  Shacabka Soomaaliya.

Wasiirka Arrimaha Dibada ee Qatar Sheekh Maxamad Bin C/raxmaan wuxuu sheegay in qaraxyadii Sabtigii Muqdisho ka dhacay ujeedkoodu ahaa in looga aarsado Dawlada Soomaaliya, maadaama buu yiri Wasiirka ay khilaafka Khaliijka ka qaadatay mowqif dhexdhexaad ah. Wuxuu kaloo sheegay in la beegsaday ergada Diblomaasiyadeed ee Dawlada Qatar iyo Xafiiska Aljazeera.

Dhanka kale, Aljazeera dhankeeda waxay sheegtay in xafiiskeeda la beegsaday. Barta Twitter uu ku leeyahay Agaasimaha Aljazeera Yaasir Abuu Hilaala ayuu ku soo qoray waxaa la soo weeraray Aljazeera, mar kasta waxaan hadaf u nahay aragagexiso.

Waxaan is waydiin leh xageey fariinta Wasiirka ku socotaa. Miyuusan wax dan ah ka lahayn ama wax xanuun ahna ku haynin xasuuqa iyo gumaadka lala beegsaday Shacabka Soomaaliyeed. Mise wuxuu doonayaa In uu biyaha calwaga ah ka kaluumaysto oo uu dagaal Dawlada kale kala dhexeeya dhiiga Soomaaliyeed ku sarifto.

Wasiirka iyo Taleefishankiisa Aljazeera waxay doonayaan in ay nagu qanciyaan in aysan Alshabaab ahayn cida xasuuqa geystay, wuxuu kaloo naga gedi rabaan in loo socday Qatar iyo Xafiiska Aljazeera. Taas Waxaan ka fahmi karnaa laba arrin midkood

1- In la doonayo in loo ceeb asturo Alshabaab oo indhaha Shacabka iyo Caalamka laga qariyo xasuuqa ay geysteen. 2- Iyo In Dawlada laga leexiyo masuuliyada iyo la xisaabtanka Baarlamaanka iyo Shacabka.

Hadaba in fariinta Wasiirka meelmartay waxaan ka ogaan doonaa sida hogaanka haatan talada haya ee lagu xanto in ay Qatar u janjeeraan uu xaalada u wajaho. Hadii aan aragno dagaalka oo Alshabaab laga soo leexiyey loona soo duway gudaha eedana duul kale loo saariyey, ama lagu baaqi waayo midnimo iyo wadajir lagu wajaho Alshabaab, lana joojiyo hurinta khilaafka siyaasadeed fariinta Wasiirka waa hirgashay.

Hadiise aan aragno Dawlada oo dagaalka Alshabaab wajahaysa, watashi isugu yeerta hogaanka siyaasadeed ee maamul Goboleedyada, labada aqal ee Baarlamaanka iyo xoogagga kale ee siyaasadeed, abaabusha qaybaha kala duwan ee Shacabka, la timaada aragti iyo siyaasad looga faa’iidaysto Aduunka inoo soo gurmaday iyo falceliska quwadaha waawayn, hadii aan aragno hal abuur cusub oo dareenka Shacabka lagu kicinayo, laguna abaabulayo , culimadda DiintaAbwaanadda Suuugaanta, aqoonyahanka Fikirka si sare loogu qaado moraalka iyo macnawiga qaybaha kala duwane ee ciidanka Qalabka sida, markaas fariinta Wasiirka ma meel marin. Aan dhowrno maalmaha soo socda

WQ: Axmed Deeq.

 

Shirka Kismaayo oo maanta lagu wado in la soo gaba gabeeyo

Shirka Madaxda maamul goboleedyada oo maalinkii Saddexaad ka socda magaalada Kismaayo ayaa maanta lagu wadaa in la soo gaba gabeeyo, war-murtiyeedna laga soo saaro.

Shirka oo soo bilowday Axadii ina dhaaftay ayaa shalay ilaa xalay waxaa socday doodo aad u kulul iyo qodobada shirka looga hadlayo ay isku waafaqaan Madaxda Dowlad goboleedyada.

Qodobada qaar oo laga soo xiganayo masuuliyiinta ka qeyb galeysa shirkan ayaa waxa ay sheegayaan dhinacyada shirka in ay qorsheynayaan in la sameeyo Gole ay ku mideysan yihiin Madaxda Dowlag goboleedyada.

Warar aan heleyno ayaa sheegaya in maanta magaalada Kismaayo uu ku wajahan yahay Wakiilka gaarka ah ee QM arrimaha Soomaaliya, si uu madal joog ugu noqdo go’aanada ka soo baxaya shirkan.

Masuuliyiinta ayaa kulankooda waxa uu yimid kadib markii ay cirka isku sii shareertay khilaafaadyada siyaasadeed ee xilligan u dhaxeeya Dowladda dhexe iyo maamul goboleedyada.

SAWIRRO: Reer Cabudwaaq oo dibad bax ku taageeray go’aanka Madaxweyne Xaaf ee Khaliijka

 

Dibax ballaaran oo maanta ka dhacay magaalada Cabudwaaq ee ka tirsan maamulka Galmudug ayaa waxaa lagu taageerayey Madaxweyne Ahmed Ducaale Geelle “ Xaaf” oo dhawaan go’aan uu soo saaray muran badan uu ka dhashay.

Dadweynaha Cabudwaaq ayaa sheegay inuu Madaxweyne Xaaf yahay mas’uulka ugu sareeya siyaasada Galmudug, isagana uu yahay shaqsiga mudan in looga danbeeyo go’aanada uu ka qaatay arrimaha Khaliijka.

“ Dadku madax ayey leeyihiin, waxaana madax u ah Madaxweyne Xaaf,haddii uu isaga go’aan masiiri ah inoo gaaray waa in lagu raacaa, ee ma ahan in dowlada dhexe ku kicisaa kuwii isaga ka hooseeyey” ayuu yiri siyaasi Cali Ceelbuur oo ka mid ahaa dadkii la hadlay dibadbaxayaasha.

Dhinaca kale, dowlada Soomaaliya ayaa lagu eedeeyey inay wado faragelin ka dhan ah maamulada taageeray xulufada Sacuudiga iyo Imaaraadka, iyaddoo dowlada si cad go’aankeeda dhexdhexaadnimada uu u yahay mid taageero u ah Qatar.

“ Reer Cabudwaaq oo aan kala harin ayaan codkooda ku sheegayaa in Madaxweyne Xaaf garabkiisa aan nahay, oo ku raacsanahay go’aankiisa, wixii hoggaankiisa qalqalgelinayana meel ayaan uga soo wada jeesaneynaa” ayey tiri Khadra Warsame Ashkir.

Baabuur lagu wada dhejiyey sawirada Madaxweyne Xaaf oo lagu rakibay sameecado laga maqlayo buraanbur lagu ammaanayo Madaxweyne Xaaf iyo isbaheysiga Sacuudiga ayaa magaalada ay la dhexmareen dibadbaxaayasha Cabudwaaq. Waxaana Buraanburkaasi tirineysa Maymuun Abdiqaadir.

Tan iyo markii uu soo baxay khilaafka ka dhashay go’aanka Madaxweyne Xaaf we Khaliijka ayaa waxaa dibadbaxyo kala duwan oo lagu taageerayo ka dhaceen magaalooyinka Galkacyo, Cadaado iyo Cabudwaaq. Waxaana wali socda xiisado siyaasadeed oo ka dhex socda magaalada Cadaado.

Wariye: Mahad Xasan Diini,

Radio VOS, Caabudwaaq,

 

 

Sanbalolshe oo musharaxiin xigtadiisa ah u wada Hirshabeelle iyo Farmaajo oo ku raacay.

 

 

Dowlada uu hoggaamiyo Madaxweyne Maxamed Abdillahi Farmaajo ayaa waxaa iminka kusoo baxay fadeexad ballaaran oo la xiriirta qorshaheeda ku aadan doorashada Madaxweynaha ee Hirshabeelle, kadib markii ay qabiilka Xawaadle ka dhex abuureen colaad hor leh.

Taliyaha nabadsugida dowlada Soomaaliya oo ah shaqsi qabyaalad iyo fudeyd isku darsaday ayaa bilaabay in Farmaajo ka dhaadhiciyo in laba nin oo ilmo adeeradiis ah mooyee musharixiinta kale ee Xawaadle meesha laga saaro, isagoona si gaar ah ugu gudbiyey in la taageero Dahir Abdulle Cawaale iyo Abdi Farax Laqanyo, oo labadaba ah rag aan hoggaamin siyaasadeed laheyn.

Dahir Abdulle iyo Abdi Farax Laqanyo

” Farmaajo waxa uu dadka deggan Hirshabeelle la rabaa burbur joogta ah, isagoona bilaabay inuu qabyaalad qayaxan kala dhex dhigo dad wada dhashay, iyaddoona taasi ka dhigeysa hoggaamiye fashil u joog ah” ayuu yiri Maxamed Ali Nuur, oo ka mid ah siyaasiyiinta ku sugan magaalada Jowhar.

Dhinaca kale , waxaa uu sheegay in dadka hirshabeelle ay diyaar u yihiin ka tashiga shirqoolka ay usoo maleegayaan Farmaajo iyo Sanbalolshe, waxaana xildhibaanada hirshabeelle ka go’an inay dadka u dooraan shaqsi dadka deegaanka guul u horseedi kara.

Dowlada ayaa siyaasiga Cali Ware saartay cadaadis xoogan, maadaama uu yahay siyaasi saameyn ballaaran ku leh Hirshabeelle , gobollada kale ee Soomaalida iyo mida beesha caalam kaba.

Musharax Cali Waare

“Cali Ware , waa rajada kaliya ee u hartay Hirshabeelle, waxaana uu horey u noqday Musharixii doorashada Madaxweyne kula tartamay Cali Cabdulahi Cosoble, iyaddoo dowladii markaasi jirtayna ay dagaal la mid ah midka dowladan cusub ku heyso lagu qaaday, haddana waxaa uu muujiyey biseylkiisa siyaasadeed, oo kama quusan wax u qabadka shacabkiisa” ayuu yiri Nabadoon Muuse Janaqow.

Jowhar ayaa ah meeshii ay kasoo bilaabatay kelmada caanka baxday ee aheyd ” Ar Farmaajo iigeeya” , taasi oo muujineysay rajada ay dadka Hirshabeelle ka qabeen Farmaajo, haddase taasi waxaa uu Madaxweynaha ugu baddelay rajo tir iyo la dagaalanka hoggaamiyayaasha dadkaasi horumarka u horseedi lahaa.

 

XOG: Qatar iyo Taakulaynta Aragagexisada

Qatar Waa dawladaw yar oo dadkeedu 300 oo kun yahay. Laakiin waxay leedahay dhaqaale aad u fara badan. Waxaa kaydkeeda dhaqaale lagu qiyaasaa in 300 oo bilyan oo doolar. Waxay leedahay Gaas Dabiiciga kan labaad ee Aduunka ugu badan marka laga tago Ruushka. Sanadkii 1995 ayaa talada dalka waxaa Afganbi kula wareegay Sh Xamad oo ah odayga dhalay Amiirka hataan xilka haya ee Sheekh Tamim Bin Xamad. Sheekh Xamad wuxuu dalkiisa u jeexay siyaasad ka duwan siyaasadaha dawladaha kale ee Khaliijka. Si uu saamayn ugu yeesho loona maqlo magaca dalkiisa oo aad u yare e Qatar wuxuu ka hawl galay siyaasad labo dhinac ah.

Awooda dabacsan/ Warbaahinta

Sheekh Xamad wuxuu furay warbaahinta Aljazeera oo lagu soo ururiyey xubno mucaarad ku ahaa dawladaha dalkooda oo isugu jira Islaamiyiin iyo Qowmiyiin. Waxay Jazeera ka dhigteen minbar laga dumiyo dawladaha Carabta, gaar ahaan kuw Khaliijka. Aljazeera waxay wax ka sheegtaa dawladaha Carbeed oo idil marka laga reebo Qatar. Wax xil ah iskama saaran xirfada iyo mihnada looga baahnaa warbaahin. Taasi waxay sababtay in ay isku dhacaan dhamaan dawlidihii Carbeed. Jazeera waxay kaloo buunbuunisaa aadna u baahisaa fariimaha iyo ficilada kooxaha argagexisada sida Alqaacida, Daacish, Shaabaab, Jabhatul Nusra iwm.

Awooda adag/ Kooxaha Argagexisada

Qatar si ay saamay u yeelato waxay taageero buuxda siisaa kooxaha Argagexisada ah, sida Alqaacida, Daacish, Alshabaab, Nusra, Jamaacatul Islaam. Arrinkaas Qatar waxay ku raadinaysaa in ay saamay ku kasbato. Madaxda Ururka Alshabaab ee Soomaaliya Waa geed fadhi u ah dalka Qatar. Qoysaska madaxda Alshabaab iyo ninkii ka baxaba waxay ku sugan yihiin dalka Qatar. Arrimaha xiriir ka Alshabaab iyo Qatar waxaa saldhig u ah Fahad Yaasiin oo u shaqayn jiray taleefishanka Aljazeera haatana ah agaasimaha Xafiiska Madaxweyne Farmaajo. Fahad wuxuu ku qasbay Farmaajo in uu Amiirka Qatar ka codsado in ay dhexdhexaadiyaan Dawlada iyo Alshabaab. Shirkii ay dawladaha Masar, Sacuudiga, Imaaraadka Carabta iyo Baxrayn ku yeesheen magaalada Qaahira 5tii Bishii Juulaay ee 2017 waxay ka soo saareen bayaan ay ku cadaynayaan in Qatar ay taakulayso ururada Xagjirka ah ee dalalka Ciraaq, Suuriya, Liibiya, Yemen iyo Soomaaliya. Dhamaan dawladaha kale jawaab buuxda ayey arrinkaas ka bixiyeen, marka laga reebo Dawlada Soomaaliya oo ka gaabsatay arrinkaas. Taasi waxay cadayn u tahay in Dawlada Soomaaliya aysan ku dhiiran karin Dawlada Qatar oo aysan runta u sheegi karin.

Qatar waxay taakulayn dhaqaale, tababar iyo xiriirba siisa Kooxda Alshabaab. Dhinaca warbaahinta ayey Qatar ka caawisaa Alshabaab, iyadoo u tababarta isla markaana maalgelisa warbaahinta Kooxda Alshabaab. Warbixino kala duwan oo laga helayo ilo sirdoon ah ayaa tilmaamaya in ay Qatar bil walba siiso Alshabaab lacag ku dhow 2 Milyan oo doolar.

Dadwaynaha Soomaaliyeed waxay aad ula yaabeen sababta keentay in Dawlada Soomaaliya ay la safato Dawlada Qatar oo taakulaysan Alshabaab. Taas macnaheedu waa in ay Dawlada Farmaajo doonayso in dhibka, dilka iyo xasuuqa Shacabka Soomaaliyeed sii socdo.

Dawladaha Masar, Sacuudiga iyo Imaaraadka waxay Soomaaliya u soo direen Safiiro buuxa, halka ay Dawlada Qatar ilaa hataan u quuri waysay in ay Soomaaliya u soo dir Safiir. Waxay kaloo dawladahaasi dhaqaale iyo taageero diblomaasiyadeed la garab taagan yihiin Dawlada Soomaaliya, halka Qatar ay Aragagexisada taageerto. Ugu yaaraan 500 milyan ayaa Soomaaliya ka soo gasha xoolaha ay Sacuudiga u dhoofiyaan, halka 2bilyan ee lacagaha xawaaldaha ay marin u tahay dalka Imaaraadka Carabta. Waxaa maalmahan isi soo taraya baaqyo kala duwan oo bulshada Soomaaliyeed ka imaanaya kuwaasoo ku baaqaya in Dawlada Soomaaliyeed ay xiriirika u jarto Dawlada Qatar

Xildhibaanada DFS ku matelada oo kasoo horjeestay go’aanka dowlada ka gaartay khilaafka Hirshabeelle.

Xildhibaanada dowlada dhexe ee kasoo jeeda Hirshabeelle ayaa qaadacay go’aanka xukuumada ka gaartay khilaafkii Hirshabeelle, kaasi oo aheyd in Madaxweyne Ali Abdullahi Osoble xilka laga qaaday.

Xildhibaanada labada aqal ee kasoo jeeda Hirshabeelle ayaa sheega in xukuumada burburineyso maamulkaasi oo ay kala qeybineyso shacabka gobolladaasi.

” Waxaa laga weecday wadadii hishiiska iyo dhismaha Hirshabeelle, waxaana burburinta si cad u sheegtay xukuumada oo maanta soo saartay qoraal ay ku muujineyso inay la safan tahay dhinac ka mid ah maamulkii Hirshabeelle ee is qabtay” ayuu yiri Xildhibaan Qoone, oo ka mid ahaa aasaasayaashii Hirshabeelle.

 

Warka kasoo baxay dowlada ayaa waxaa ka muuqda inay ku xoojineyso damaceeda ku aadan inay maamul goboleedyada madaxda joogta wada rido, kadibna ay keensato kuwa ay leedahay iyadda.

Ugaaska Xawaadle iyo xildhibaanada beeshiisa ayaa la filayaa inay dhawaan Baledweyne isugu tagaan, iyagoona go’aan kawada gaari doono dagaalka siyaasadeed oo ay dowlada dhexe ku qaaday Madaxweyne Cosoble.

Al-shabaab:- Trump wa doqon lacag haysta

Muuqaal Diiqado Soconaya oo ay Soo Saareen Xarakada Al-shabaab ay kaga hadleen hab dhaqanka madaxweynaha dalka Mareykanka Donald Trump kaasi oo dhawaan ku guuleystay doorashadiii dalkaas ka dhacday.

Al-shaabab waxa ay sheegeeen in Madaxweyne Donald Trump uu yahay maal-qaabeen aan maskax lahayn, waxayna ku dhaliileen shacabka dalka Mareykanka qaabka ay ninkaan u dooreen.

Al-shabaab waxa ay sidoo kale muuqaal ay soo bandhigeen ay ku sheegeen in Donald Trump uu yahay Madaxweynihii ugu xumaa ee uu abid yeesho Waddan Dunida ku yaala,waxaana ay sheegeen in uusan ahayn nin u qalma madaxtinimada Mareykanka.

Dhanka kale dagaalyahanada Xarakada Al-shabaab waxa ay sheegeen in ay sii kordhin doonaan weerarada ay ka geystaan gudaha dalka Kenya xili wax ka yar labo todobaad ay ka harsan tahay doorashada Madaxtimada dalkaas.

Donald Trump markii uu la wareegay Talada Mareykanka waxaa uu kordhiyay weerarrada ka dhanka ah Xarakada Al-shabaab,waxaana warbixin ay soo saartay Dowladda Mareykanka lagu sheegay in Al-shabaab ay noqotay kooxda khasaaraha dhimasho ee ugu badan Afrika geysatay Sanadkii 2016ka.


Warbixin ay soo saareen ilo dhanka amaanka ah ayaa lagu sheegay in Weerarrada Al-shabaab ee Sanadkii 2016 ayaa lagu sheegay 359 weerar,waxaana ka dhashay dhimashada dad ka badan 700 oo Qof

Khilaaf weyn oo soo kala dhexgalay Maamulka Ahlusunna iyo Madexweyne Farmaajo iyo Ahlusunna oo digaalki Xeraale ku eedaysay in Dowlada qayb ka aheed.

Warar naga soo gaaraaya Villa Soomaaliya ayaa tibaaxaaya in khilaaf xoogan uu soo kala dhexgalay Maamulka Farmaajo iyo Kuwa Ahlusunna ee ka arrimiya Gobaladda Dhexe ee Dalka Soomaaliya.

Xiriir ka Madaxweyne Farmaajo iyo Madaxda Ahlusunna oo horay u ahaa mid fiican ayaa bilihii udanbeeyay soo xumaanaayay kadib markii Ahlu Sunna ku eedaysay madaxweyne Farmaajo in oo fulin waayay heshiis ay horay ugaleen.

Kilaafkaan ayaa sii xoogaystay kadib markii ay ciidamada Nabad sugida ee Soomaaliya ee NISSA oo fadhigoodu yahay Dowlad Gobaleedka Galmudug ay si toos ah ooga qayb qaateen Dadaalkii Dadka badan ku dhinteen ee ka dhacay Magaalada Xeraale ee Gobalka Galguduud.

Wada hadal dhanka telephone ka ah ee dhex maray madaxweyne Farmaajo iyo Madexweynaha Maamul Gobaleedka Gobalada Dhexe/Ahlusunna ayaa ku dhamaaday natijo la,aan kadib markii Ahlusunna ku eedeysay Farmaajo in uu maray wadadii Dowladii Xasan Sheikh, asagoo kabaxay balan ay horay uwada digteen.

Hada ka hor ayay aheed markii ay digaala noocaan oo kala ah ka dhaceen Degmooyinka Caabudwaaq, Guriceel iyo Dhuusamareeb kuwaas oo Maamul Gobaladda dhaxe ee Ahlusunna ay ku eedeeyeen Dowladii waqtigaa jirtay.

Maamulka Gobalada dhaxe ee Ahlusunna ayaa sidookale Farmaajo ku eedaysay in uu gacanta u galay ururka Al-ictisaam oo horay loo oran jidhay Al-ixitixaad Al-islami kaas oo xurguf dhanka mabaadiida ah kala dhaxayso Ahlusunna

Madaxweyne Farmaajo ayaa ka dalbaday maamulka Ahlusunna in ay wada hadlaan wixii khilaaf iyo tabasha ahna hoos loo dhameeyo.

Xafiiska Wararka
Caabudwaaq Galguduud